เงื่อนไข

ใน Lecture นี้ พี่มงจะขออธิบายเกี่ยวกับหลักการตัดสินใจของโปรแกรมกันนะครับ
โดยปกติแล้ว คอมพิวเตอร์ไม่รู้หรอกว่า หากน้องมี input เข้ามา และน้องต้องการให้มันทำงานต่างกันตามประเภทหรือข้อมูลที่เข้ามา

ตัวอย่างของการตัดสินใจ เช่น

• ถ้าตัวแปร kumamon นั้นเท่ากับ 1112 ก็ให้ปรี้นท์ "Hello World" ออกทางหน้าจอ
  
• แต่หากว่าไม่เท่ากับ 1112 ก็ให้ปรี้นท์ "Go straight to jail" ออกทางหน้าจอ

จากความหมายด้านบน พี่มงก็จะเขียนโลจิคดังนี้

ถ้า (ตัวแปร kumamon เท่ากับ 1112) -> ให้ปรี้นท์ผลลัพท์ "Hello World" ออกทางหน้าจอ

แต่หากว่าไม่เป็นไปตามนั้น -> ให้ปรี้นท์ผลลัพท์ "Go straight to jail"

และถ้าน้องจะเขียนโปรแกรม Python ก็จะได้แบบนี้

if (kumamon == 1112):
    print("Hello World")
else:
    print("Go straight to jail")

อ่านโค้ดออกมั้ยเอ่ย ถ้ายังก็ค่อยๆเรียน lecture นี้ละกันครับ

Introduction to IF statement

IF ในภาษาไทย หมายถึง "หาก" หรือ "เมื่อ" หรือ "ถ้า"
และในภาษาโปรแกรมแล้ว หากมีอะไรเป็นจริง ก็จะทำงานบรรทัดที่เกี่ยวข้องกับมัน ตัวอย่างเช่น

if (kumamon == "cute"):
    print("yessssssssssssss")

ในโปรแกรมด้านบน ก็จะอ่านเป็นภาษาไทยว่า ถ้าตัวแปรคุมะมง มีค่าเท่ากับ "cute" ก็ให้ทำการปรี้นท์คำว่า "yessssssssssssss" ออกบนหน้าจอ
และเนื่องจากว่า if (kumamon == "cute") นั้นเป็นจริง ทำให้รันโค้ดที่เกี่ยวข้องกับมัน นั่นก็คือ print("yessssssssssssss") นั่นเองครับ

::: warning พี่มงใช้ == แต่ไม่เลือกที่จะใช้ = ก็เพราะว่า
= หมายถึงการให้ค่า จากฝั่งขวาที่เป็นข้อมูล ไปสู่ตัวแปรฝั่งซ้ายครับ แต่
== คือการเทียบค่าระหว่าง 2 อย่างครับ :::

คราวนี้ เราจะมาลองทดสอบกับ input ที่แตกต่างกัน โดยใช้โปรแกรมด้านบนกันครับ

ในตัวอย่างด้านล่างนี้ พี่มงขอกำหนดค่า kumamon เป็น "Happy Kumamon" ก่อนนะครับ

kumamon = "Happy Kumamon"

# และพี่มงก็จะทำการก้อปโปรแกรมด้านบนมาทำงาน
if (kumamon == "cute"):
    print("yessssssssssssss")

น้องก็จะสังเกตได้ว่า โปรแกรมมันไม่ปรี้นท์อะไรออกมาเลย
ค่าที่อยู่ในตัวแปร kumamon (ที่มีค่าเป็น "Happy Kumamon") มันไม่ได้เหมือนกับค่าที่เปรียบเทียบ ("cute") หนิ เลยทำให้บรรทัดปรี้นท์ไม่ได้ทำงานเนื่องจากสมการเป็นจริง เลยไม่ทำการรัน

ในตัวอย่างต่อไป พี่มงขอกำหนดค่า kumamon เป็น "cute" ครับ

kumamon = "cute"

# และพี่มงก็จะทำการก้อปโปรแกรมด้านบนมาทำงาน
if (kumamon == "cute"):
    print("yessssssssssssss")

โปรแกรมได้ปรี้นท์คำว่า "yessssssssssssss" ออกทางหน้าจอแล้ว ว้าวๆ
ก็เพราะสมการนั้นเป็นจริงนั่นเอง โค้ดที่เกี่ยวข้องเลยทำงานครับ

แต่น้องๆก็จะสงสัยว่า แล้วใช้ if หลายบรรทัดได้หรือเปล่าเอ่ย ก็มาลองกันครับ

kumamon = "cute"

if (kumamon == "cute"):
    kumamon = 1112
    print(kumamon)

น้องลองคิดตามดูครับ ว่าผลลัพท์จะออกมาเป็นอะไร ลองคิดก่อนอ่านบรรทัดต่อไปนะครับ
ถ้าน้องตอบว่า 1112 ก็ถือว่าน้องเข้าใจแล้ว อิอิ

สมการเป็นจริงก็ต่อเมื่อ

ลำดับที่	เหตุการณ์ที่ทำให้เป็นจริง	ตัวอย่าง
1	สมการเป็นจริง	if(2 + 2 = 4)
2	ตัวแปรกับค่าที่เปรียบเทียบมีค่าเท่ากัน	kumamon = "cute" if(kumamon == "cute")
3	ค่าตัวแปรที่เป็นตัวเลขเป็นจำนวนไม่ใช่ 0	kumamon = 1112 if(kumamon)
4	ค่า Boolean ในตัวแปรเป็นจริง	kumamon = true if(kumamon)
5	ค่า logic เป็นจริง	if(true or false)

Nested IF Statement

บางครั้ง น้องๆอาจจะต้องมีหลายเงื่อนไขหน่อย เพื่อให้น้องทำงานได้นั่นเอง
น้องๆอาจจะเขียนแบบนี้ เพื่อให้มีหลายเงื่อนไขก็ได้ครับ

if (first_name == "Kumamon"):
    if (age == 21):
        print("My name is Kumamon")

แต่มันก็ยังดูเยอะไปนะ อิอิ
ในช่วงต่อไป เราก็จะมาใช้งาน Logical Operator กันดีกว่า

Introduction to ELSE statement

น้องๆอาจจะสงสัยว่า ถ้าทำแบบนี้ไม่ได้ ก็ทำแบบนี้แทนได้มั้ย
ตัว Statement ELSE ก็มาช่วยน้องแล้วจ้า

::: warning ELSE Statement จะต้องใช้กับ IF ทุกครั้ง
และอยู่หลัง IF เท่านั้น :::

ตัวอย่างการใช้งาน else

if (kumamon == "Cute"):
    print("Cute Kumamon")
else:
    print("I don't understand")

น้องจะเห็นว่า การเขียน else นั้นจะ

• เขียนไว้หลัง if statement
• else ก็จะไม่มีสมการเพื่อมาทดสอบ logic อยู่เลย เพราะว่า else จะทำงานทันที หากว่า if ไม่ทำงาน

แล้วถ้าน้องเจอโจทย์แบบนี้หล่ะ

• หากว่า kumamon = "Cute" ก็ให้ออก "Cute Kumamon"
• หากว่า kumamon = "Happy" ก็ให้ออก "Happy Kumamon"
• หากว่า kumamon = "Funny" ก็ให้ออก "Funny Kumamon"
• แต่ถ้าไม่เหมือนอะไรเลย ก็ให้ออก "I don't understand"

น้องก็สามารถเขียนภาษา Python ได้ดังนี้

if (kumamon == "Cute"):
    print("Cute Kumamon")
else:
    if (kumamon == "Happy"):
        print("Happy Kumamon")
    else:
        if (kumamon == "Funny"):
            print("Funny Kumamon")
        else:
            print("I don't understand")

แต่! มัน! อ่าน! ไม่! ออก! โหวยยยยยยยยย
ไม่เอา ไม่เขียนแบบนี้
ภาษา Python ยังมาช่วยน้องได้ ด้วยการใช้ keyword นั่นก็คือ elif นั่นเองครับ

Introduction to ELIF statement

เนื่องจากว่าคนสร้าง Python เค้าคงนอนดี้นๆกับพื้นเลย ถ้าจะเขียน if แล้ว else แล้ว if แล้ว else เยอะแยะ
เค้าก็เลยเอาคำว่า if และ else มารวมร่างกัน เป็น elif นั่นเอง (ไม่ใช่มดเขียวแน่ๆอ่ะครับ พี่บอกไว้ก่อน)

วิธีการใช้งาน elif ก็แสนจะง่ายดาย เหมือน if เลยจ้า

if (kumamon == "Cute"):
    print("Hello World")
elif (kumamon == "Hello Kumamon"):
    print("Go straight to jail")
else:
    print("I don't understand")

น้องๆก็จะสังเกตว่า

• elif จะอยู่หลังการทำ if ก่อนทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นกรณีใดๆทั้งสี้น
• Indentation อยู่บรรทัดเดียวกันกับ if และ else เลย